Thả muỗi vào đô thị để làm giảm đáng kể dịch sốt xuất huyết tại Việt Nam vào cuối năm nay 2021
3922 Views
10-06-2021
Share on Google+ Share on Twitter Share on Facebook Share on Pinterest Share on Linkedin

(Cosmolife.vn) Dự án thả muỗi Wolbachia, đã được thử nghiệm tại Indonesia, có tác dụng làm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết vô cùng ấn tượng với 86%. Cụ thể, đây là dự án thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia, một loại vi khuẩn có khả năng làm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết, vào quần thể muỗi địa phương, sau đó duy trì tỉ lệ vi khuẩn Wolbachia lâu dài thông qua việc muỗi tự cặp đôi, sinh sản tự nhiên trong môi trường. Dự án thả muỗi Wolbachia đang được lên kế hoạch để triển khai ở miền Nam Việt Nam vào cuối năm 2021. 

Cuộc thử nghiệm Ứng dụng vi khuẩn Wolbachia để loại trừ bệnh sốt xuất huyết (AWED), được thực hiện bởi Chương trình Muỗi Toàn Cầu (World Mosquito Program - WMP) từ Đại học Monash cùng với các đối tác tại Indonesia, Đại học Gadjah Mada và các nhà tài trợ cho Quỹ Tahija. Dự án được triển khai với mục đích thử nghiệm hiệu quả của việc đưa vi khuẩn Wolbachia (wMel) vào quần thể muỗi Aedes aegypti tại địa phương, thông qua việc thả muỗi nhiễm vi khuẩn Wolbachia có khả năng làm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết ở những người từ 3 đến 45 tuổi sống tại Yogyakarta, Indonesia.

Kết quả của một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng được công bố trên Tạp chí Y học New England cho thấy: tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết đã giảm 77% tại các khu vực của Yogyakarta, Indonesia, nơi có muỗi mang vi khuẩn Wolbachia. Các trường hợp nhập viện do sốt xuất huyết đã giảm 86% ở các khu vực được thả muỗi mang vi khuẩn Wolbachia. Hiệu quả là tương đương đối với tất cả bốn loại huyết thanh của bệnh sốt xuất huyết.

Hơn ba năm sau khi hoàn thành việc thả muỗi, số lượng vi khuẩn Wolbachia vẫn ở mức rất cao trong quần thể muỗi địa phương. Kể từ khi thử nghiệm, phương pháp Wolbachia đã được triển khai trên toàn bộ thành phố Yogyakarta, và việc thả muỗi đã bắt đầu được thực hiện ở các quận lân cận, với dân số 2,5 triệu người.

Kết quả này trùng khớp với các thử nghiệm về phương pháp Wolbachia trước đây, cho thấy việc giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết được duy trì trong thời gian dài khi vi khuẩn Wolbachia tồn tại trong quần thể muỗi địa phương. Sốt xuất huyết là bệnh do muỗi gây ra có tốc độ lây lan nhanh nhất trên thế giới. Hằng năm, có hơn 50 triệu ca bệnh xảy ra trên toàn cầu.

Các nghiên cứu cho thấy phương pháp Wolbachia cũng có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa sự lây truyền của virus Zika, chikungunya (còn gọi là sốt còng lưng), sốt vàng da và các bệnh do vector truyền khác.

Indonesia là nơi có tỷ lệ nhiễm sốt xuất huyết cao. Các ước tính gần đây cho thấy, có gần 8 triệu ca nhiễm xảy ra mỗi năm. Trong năm năm trước khi thử nghiệm chương trình AWED, Văn phòng Y tế quận Yogyakarta nhận được thông báo có hơn 4500 bệnh nhân sốt xuất huyết nhập viện. Tuy nhiên, con số này chưa phản ánh đầy đủ gánh nặng thực sự của bệnh sốt xuất huyết đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe và xã hội. Các nghiên cứu đã ước tính rằng, trung bình có 14.000 ca sốt xuất huyết, bao gồm 2000 ca nhập viện ở Yogyakarta mỗi năm trước khi có chương trình Wolbachia.

Đồng nghiên cứu viên chính của thử nghiệm, Giáo sư Adi Utarini từ Đại học Gadjah Mada, cho biết: “Đây là một thành công lớn đối với người dân Yogyakarta. Tại Indonesia có hơn 7 triệu ca sốt xuất huyết mỗi năm. Thành công của thử nghiệm cho phép chúng tôi mở rộng dự án trên toàn bộ thành phố Yogyakarta và sang các khu vực lân cận. Chúng tôi nghĩ rằng có một tương lai có thể sẽ tới lúc cư dân của thành phố tại Indonesia không còn mắc bệnh sốt xuất huyết ”.

Đồng nghiên cứu viên chính, Giáo sư Cameron Simmons từ Đại học Monash cho biết, “Kết quả thử nghiệm này cho thấy tác động đáng kể của phương pháp Wolbachia trong việc giảm thiểu bệnh sốt xuất huyết ở người dân thành thị. Kết quả này cũng cho thấy vi khuẩn Wolbachia có thể là một bước đột phá - một giải pháp kiểm soát bệnh sốt xuất huyết mới, an toàn, bền vững và hiệu quả mà thế giới đang cần tới”.

Giám đốc Chương trình WMP, Giáo sư Scott O’Neill chia sẻ, “Đây là kết quả mà chúng tôi vẫn hằng mong đợi. Chúng tôi có bằng chứng chứng minh phương pháp Wolbachia là an toàn, bền vững và làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết. Nó khiến chúng tôi tự tin về tác động tích cực mà phương pháp này sẽ mang lại trên toàn thế giới khi được triển khai tại các cộng đồng có nguy cơ mắc các loại bệnh truyền nhiễm do muỗi”.

Giám đốc Đánh giá Tác động của WMP, Tiến sĩ Katie Anders cho biết, “Có rất ít cuộc thử nghiệm ngẫu nhiên về các biện pháp chống lại muỗi sốt xuất huyết. Các kết quả của thử nghiệm này từ Yogyakarta đã đưa ra kết luận rằng vi khuẩn Wolbachia có tác dụng làm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết và số lần nhập viện do sốt xuất huyết. Điều này phù hợp với những gì chúng tôi đã thấy từ các nghiên cứu không ngẫu nhiên trước đây ở Indonesia và miền bắc Australia, và các dự đoán mô hình dịch tễ học về gánh nặng bệnh sốt xuất huyết đã giảm đáng kể sau khi triển khai dự án Wolbachia”.

Nhà thống kê độc lập của Thử nghiệm AWED, Giáo sư Nicholas Jewell, Giáo sư Khoa Thống kê sinh học và Dịch tễ học tại Trường Vệ sinh & Y học Nhiệt đới London (và cũng là Giáo sư Cao học tại Đại học California, Berkeley) cho biết "Kết quả này thật triển vọng. Mọi chuyện còn thú vị hơn khi thiết kế thử nghiệm được sử dụng ở đây cung cấp một khuôn mẫu mà các biện pháp can thiệp sức khỏe khác có thể noi theo".

Tiềm năng triển khai dự án Wolbachia trên nhiều cộng đồng đã được Tổ chức Y tế Thế giới ghi nhận, trong đó Tổ chức Tư vấn Kiểm soát Vector đã tuyên bố “Wolbachia thể hiện giá trị của sức khỏe cộng đồng chống lại bệnh sốt xuất huyết” trong báo cáo của Hội nghị lần thứ 14 vào tháng 12 năm 2020.

Chương trình Muỗi Toàn Cầu WMP (trước đây được gọi là Chương trình Loại trừ sốt xuất huyết toàn cầu) được thành lập tại Việt Nam vào năm 2006 dưới sự giám sát của Bộ Y tế. WMP đã thả muỗi Wolbachia tại 2 địa điểm tại Việt Nam, với quy mô 16.808 người. Chính phủ Việt Nam và WMP đang có kế hoạch triển khai thêm các điểm dự án Wolbachia ở miền Nam Việt Nam vào cuối năm 2021.

Hiểu hơn về bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là một bệnh nhiễm trùng toàn thân do bất kỳ loại huyết thanh nào trong số 4 huyết thanh của virus sốt xuất huyết gây ra. Vi rút sốt xuất huyết lây nhiễm giữa người với người chủ yếu do muỗi Aedes aegypti. Loại muỗi này cũng lây lan virus Zika và virus chikungunya.
Bệnh sốt xuất huyết lưu hành khắp các vùng nhiệt đới, là mối đe dọa đối với gần một nửa dân số thế giới. Ảnh hưởng của bệnh sốt xuất huyết trên toàn cầu đang gia tăng nhanh chóng, là một thách thức sức khỏe cộng đồng và gánh nặng kinh tế hiện chưa được đáp ứng bằng vắc-xin, thuốc điều trị cụ thể hoặc chiến lược kiểm soát hiệu quả. Vào năm 2019, Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố đây là một trong mười mối đe dọa sức khỏe toàn cầu lớn nhất do thiếu các biện pháp can thiệp hiệu quả.
Các biểu hiện lâm sàng của bệnh sốt xuất huyết xảy ra theo nhiều mức độ. Các trường hợp nhẹ thường có dấu hiệu sốt, hôn mê, nhức đầu, đau sau hốc mắt, buồn nôn và phát ban trong 5 - 7 ngày. Các trường hợp nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện với một hoặc nhiều triệu chứng: đau bụng dữ dội, nôn liên tục, thở nhanh, có dấu hiệu chảy máu và vỡ mạch máu. Các biến chứng đe dọa tính mạng bao gồm hội chứng sốc sốt xuất huyết và/hoặc rối loạn chức năng cơ quan nghiêm trọng. Sốt xuất huyết nặng là nguyên nhân hàng đầu gây ra các bệnh nghiêm trọng ở một số nước nhiệt đới và cần được chăm sóc đặc biệt bởi các chuyên gia y tế.
Việc kiểm soát véc tơ, thông qua tấn công muỗi bằng biện pháp hóa học hoặc sinh học và loại bỏ nơi sinh sản của chúng, là phương pháp chính trong phòng chống bệnh sốt xuất huyết, nhưng cách tiếp cận này đã không ngăn chặn được bệnh ở hầu hết các quốc gia có dịch sốt xuất huyết hoành hành.

Hiểu hơn về phương pháp tự duy trì Wolbachia 

Phương pháp Wolbachia hoạt động bằng cách đưa vi khuẩn Wolbachia vào loại muỗi Aedes aegypti - thủ phạm lan truyền virus sốt xuất huyết, chikungunya, Zika và sốt vàng da. Muỗi mang vi khuẩn Wolbachia này được thả ở những nơi có dịch bệnh lưu hành. Một khi muỗi mang vi khuẩn Wolbachia được phóng thích, chúng sẽ sinh sản với muỗi bản địa. Theo thời gian, tỷ lệ muỗi mang Wolbachia phát triển cho đến khi được duy trì ở mức cao mà không cần phải thả thêm muỗi. Phương pháp tự duy trì này mang lại một giải pháp an toàn, hiệu quả và lâu dài để giảm gánh nặng của dịch bệnh.
Chương trình WMP đã cam kết sẽ chuyển giao kiến ​​thức và công cụ cần thiết để sản xuất và thả muỗi mang Wolbachia trên quy mô lớn cho tất cả các quốc gia bị ảnh hưởng bởi bệnh sốt xuất huyết. Mục tiêu của chúng tôi là giúp thúc đẩy việc mở rộng quy mô của phương pháp độc đáo ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết này một cách nhanh chóng trong thập kỷ tới. WMP đặt mục tiêu hợp tác với các chính quyền quốc gia và địa phương, các chương trình của doanh nghiệp, các tổ chức từ thiện và các tổ chức phi chính phủ để mở rộng dự án Wolbachia trên toàn thế giới. Đến nay, WMP đã tiến hành chương trình ở 11 quốc gia Châu Á, Úc, Châu Mỹ Latinh và Thái Bình Dương. Ước tính hiện nay có khoảng 6,8 triệu người được hưởng lợi từ dự án Wolbachia.

Hiểu hơn về chương trình Muỗi Toàn Cầu (WMP)

Với mục tiêu bảo vệ cộng đồng toàn cầu khỏi các bệnh do muỗi gây ra, Chương trình WMP, trước đây là Chương trình Loại trừ sốt xuất huyết toàn cầu, là một sáng kiến ​​phi lợi nhuận do Giáo sư Scott O’Neill tại Đại học Monash, Úc lãnh đạo. Đây là một phương pháp an toàn, tự nhiên và hiệu quả để giảm bớt mối nguy hại của các loại vi rút như Zika, sốt xuất huyết, chikungunya và sốt vàng da. Thông qua sự hợp tác và cải tiến, chúng tôi đang giúp bảo vệ các cộng đồng địa phương ở Úc, Châu Á, Châu Mỹ Latinh và Quần đảo Thái Bình Dương khỏi những căn bệnh này. Sau nhiều năm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và thử nghiệm thực địa với kết quả đầy hứa hẹn, Chương trình WMP hiện đang hoạt động tại 11 quốc gia.

Hiểu hơn về Đại học Monash

Trong hơn 60 năm, Đại học Monash đã làm việc chăm chỉ để thay đổi thế giới. Mỗi dự án Đại học Monash hỗ trợ đều được thúc đẩy bởi mong muốn tạo ra sự khác biệt.
Đại học Monash đang giải quyết sự biến đổi khí hậu, phát triển các loại thuốc mới để cứu sống hàng triệu người, sử dụng thực tế ảo để điều trị chứng nghiện, mang lại thị giác cho người khiếm thị, v.v.
Công việc của Đại học Monash giúp cải thiện sức khỏe, giải quyết những thách thức toàn cầu phức tạp và trao quyền cho cả cộng đồng.
Đại học Monash đang nỗ lực hàng ngày để tạo ra sự thay đổi toàn cầu thực sự, lâu dài và khuyến khích cũng như thách thức sinh viên của mình đi đầu trong việc đổi mới vì một tương lai tốt đẹp hơn. Kết hợp việc giảng dạy, nghiên cứu, cơ sở vật chất và kinh nghiệm hàng đầu thế giới, Đại học Monash được xếp hạng trong top 100 trường đại học hàng đầu thế giới.
Text: Thị Dân - Cosmolife.vn | Source: World Mosquito Program
RELATED NEWS

CGV mang khái niệm rạp chiếu phim trong rừng rậm đến với phố cảng Hải Phòng

2830 Views
25-06-2021
Công ty CJ CGV Việt Nam (CGV) chính thức giới thiệu cụm rạp CGV AEON Hải Phòng cùng sự xuất hiện của phòng chiếu Cine & Forêt tại Tầng ba trung tâm thương mại AEON Mall Lê Chân Hải Phòng. Khán giả tại thành phố hoa phượng đỏ hứa hẹn sẽ có địa điểm sống ảo mới, vừa xem phim vừa hòa mình vào thiên nhiên tại rạp chiếu phim mang phong cách rừng xanh.

Tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới ra mắt những hoạt động thúc đẩy sự công bằng và chào mừng cộng đồng LGBTQ+

5748 Views
15-06-2021
Accor, tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới và tổ chức du lịch toàn cầu của cộng đồng LGBTQ+ (IGLTA) được tạo ra để thúc đẩy ngành du lịch LGBTQ+, vừa qua đã công bố Hợp Tác Toàn Cầu.

5 ngôi chợ truyền thống lâu đời nổi tiếng tại Sài Gòn giới trẻ thành thị đã biết?

5535 Views
11-06-2021
Cùng Du Lịch Thành Phố Hồ Chí Minh khám phá ngay top 10 chợ nổi tiếng không thể bỏ qua nhé.

Giới trẻ thành thị thích thú với bộ meme đắt giá kể về cách quẹt kết bạn và hẹn hò trực tuyến

8174 Views
11-06-2021
Cộng hưởng với niềm đam mê “chế meme” hài hước sẵn có, thế hệ này lại gây bão trên Đài Tiếng Nói GenZ với bộ meme về 1001 câu chuyện hẹn hò online của chính mình.

Những Đóa Hoa Kiên Cường: Tri ân người điều dưỡng thầm lặng cũng là người nghệ sĩ tâm hồn

4169 Views
10-06-2021
Không đứng dưới ánh đèn sân khấu lung linh với màn nhung lộng lẫy, không có những tràng pháo tay tung hô, không có fan gọi tên náo nhiệt nhưng điều dưỡng vẫn là những nghệ sĩ của tâm hồn khi họ dùng đôi tay lẫn trái tim mình để xoa dịu nỗi đau, mất mát, chữa lành vết thương và làm vơi đi những mỏi mệt cùng cực cho người bệnh.