Một hành trình có thể được đặt trước nhiều tháng, nhưng mức độ an toàn đôi khi đổi chỉ sau một đêm mưa. Ngày 27/9, Reuters dẫn giới chức hai nước cho biết lũ lụt và sạt lở do mưa lớn đã làm 56 người thiệt mạng tại Ấn Độ, 14 người tại Nepal; 11 người ở Nepal còn mất tích. Đây là số liệu tại thời điểm bản tin được cập nhật, có thể thay đổi trong quá trình cứu hộ.
Tại Uttar Pradesh, lượng mưa đo được trong khoảng ngày 25 đến sáng 27/9 là 66,5 mm, so với mức thông thường 7,6 mm của cùng khoảng thời gian. Hơn 1.000 căn nhà bị hư hại ở bang này. Ở Nepal, cảnh báo lũ quét được đưa ra cho 49 trên 77 huyện; một số địa phương mất điện, cáp quang hỏng khiến liên lạc bị gián đoạn. Nước sông dâng còn gây thiệt hại cho công trình thủy điện ở Rahuganga. Thiên tai vì thế không dừng ở đường ngập: nó kéo theo một chuỗi bất định đối với nơi lưu trú, di chuyển và khả năng liên hệ khi cần trợ giúp.
Đọc bản đồ theo tuyến đi, không theo tên nước
Trước khi quyết định bay, câu hỏi hữu ích không phải “Ấn Độ hay Nepal có mưa không?”, mà là các địa điểm sẽ đi qua nằm ở lưu vực nào, con đường nào có thể phải đóng và ngày nào dự kiến di chuyển bằng đường bộ. Ngay trong một quốc gia, cảnh báo theo bang, huyện và lưu vực sông có thể rất khác nhau. Bản tin ngày 26/9 của Cơ quan Khí tượng Ấn Độ dự báo mưa lớn ở nhiều khu vực Uttar Pradesh trong ngày 27/9, nhưng không thể lấy dự báo của một vùng để suy ra điều kiện ở toàn bộ hành trình.
Tại Nepal, trang của Cơ quan Khí tượng và Thủy văn có bản đồ lượng mưa theo trạm và các khoảng 1, 3, 6, 12 hoặc 24 giờ. Các ngưỡng cảnh báo trên trang này báo hiệu nguy cơ nước dâng nhanh ở địa phương và sạt lở trên sườn dốc. Con số trên bản đồ là tín hiệu để hỏi tiếp về địa hình, tuyến đi và hướng dẫn của chính quyền, không phải một “giấy thông hành” nếu điểm đến chưa bị tô màu cảnh báo. Du khách nên lưu địa chỉ cơ quan dự báo, hãng vận chuyển và cơ sở lưu trú trước khi ra khỏi vùng có kết nối ổn định.
Một hợp đồng bảo hiểm không thay thế kế hoạch thoát hiểm
Với chuyến đi có chặng núi, sông hoặc đường dài, hãy hỏi nhà tổ chức về phương án đổi tuyến, thời gian dự phòng, người liên hệ tại chỗ và cách tập hợp đoàn nếu mất điện thoại. Ảnh chụp vé, hộ chiếu, xác nhận đặt phòng và số liên lạc khẩn cấp nên có bản ngoại tuyến. Không đi qua đoạn đường ngập hoặc khu vực đã bị cơ quan chức năng phong tỏa chỉ vì ứng dụng bản đồ vẫn hiển thị một đường đi.
Bảo hiểm hành trình cần được đọc theo sự kiện được bảo vệ và điều kiện loại trừ. Hủy chuyến, trì hoãn, gián đoạn hành trình, sơ tán và cứu hộ có thể là những quyền lợi khác nhau; mức chi trả còn phụ thuộc hợp đồng, thời điểm mua và chứng từ. Người mua nên yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích bằng văn bản trường hợp thiên tai đã được cảnh báo trước ngày mua, chứng cứ phải nộp và kênh hỗ trợ 24 giờ. Việc có bảo hiểm không đồng nghĩa mọi thiệt hại vì mưa lũ đều được thanh toán.
Những số liệu thương vong đòi hỏi sự thận trọng và nhắc người đi lại cập nhật cảnh báo sát giờ khởi hành, ưu tiên chỉ dẫn tại chỗ, sẵn sàng đổi lịch nếu tuyến đường không còn an toàn. Một chuyến đi đáng nhớ có thể dời ngày; liệu ta có đủ bình tĩnh dời nó ngay khi cảnh báo địa phương yêu cầu?
