(Người Thành Thị – Cosmolife.vn) Theo nghiên cứu mới của Klook, người đứng ra lên kế hoạch cho mỗi chuyến du lịch tại Việt Nam đang đảm nhận vai trò điều phối lịch trình, quản lý ngân sách và giữ nhịp cảm xúc cho cả nhóm, nhưng lại là những người ít nhận được sự ghi nhận nhất. Phía sau một kỳ nghỉ trọn vẹn không chỉ là những điểm đến hấp dẫn mà còn là hàng chục giờ chuẩn bị thầm lặng, phản ánh xu hướng du lịch trải nghiệm ngày càng đề cao giá trị của người kiến tạo hành trình tại châu Á.

Dù dành hàng chục giờ đồng hồ để chuẩn bị lịch trình và gánh vác áp lực quản lý tài chính lẫn cảm xúc cho cả nhóm, những người "gánh team" du lịch tại Việt Nam lại thường xuyên nhận về những lời phàn nàn thay vì lời cảm ơn chân thành.

Lên kế hoạch cho mỗi chuyến đi là yếu tố quyết định giúp mọi kỳ nghỉ thành hiện thực. Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhất từ Klook thực hiện trên 2.725 du khách tại 10 thị trường đã chỉ ra rằng: lên kế hoạch du lịch lại là một trong những công việc ít được trân trọng nhất. Tại Việt Nam, tình trạng này diễn ra rõ rệt hơn hầu hết các quốc gia khác.

Nhiệm vụ không ai cảm ơn

Trong số 10 hành động hỗ trợ cho nhau thường ngày, từ mang vác túi nặng đến mở cửa giúp người khác, lên kế hoạch du lịch (travel planner) xếp vị trí thứ #1 về công việc ít nhận được lời cảm ơn nhất tại Việt Nam.

Những người không làm kế hoạch (non-planner) tin rằng việc tổ chức một chuyến đi nhóm kéo dài một tuần chỉ tốn chưa tới 10 giờ. Thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Hơn 7/10 người lên kế hoạch khẳng định họ phải dành hơn 10 giờ cho một chuyến đi. Cụ thể, 48,4% người dành tới 20 giờ làm việc và 26,4% phải bỏ ra tới, thậm chí hơn, 40 giờ!

Bởi lẽ, việc lên lịch trình không đơn thuần là một thao tác đơn lẻ. Đó là hàng loạt nhiệm vụ chồng chất núp bóng dưới một cái tên.

Một công việc thực thụ

Người lên kế hoạch du lịch vừa đóng vai trò là Quản lý Vận hành, Trợ lý Chăm sóc Khách hàng, vừa là Đường dây Nóng xử lý khủng hoảng của cả nhóm.

Yếu tố gây căng thẳng lớn nhất đối với những người lên kế hoạch tại Việt Nam là quản lý các vấn đề hậu cần liên quan đến con người. Các tác nhân gây áp lực hàng đầu bao gồm: Quản lý ngân sách (60,4%); Điều phối lịch trình (50,9%); Chờ đợi phản hồi từ các thành viên khác (34,0%).

Không dừng lại ở việc quản lý ngân sách và lịch trình, họ còn phải gánh vác cả "áp lực cảm xúc" của chuyến đi: 67,3% chia sẻ kỹ năng quan trọng nhất của họ là lựa chọn các phương án giúp giảm thiểu tranh cãi trong nhóm, ngăn ngừa xung đột và giữ cho tất cả mọi người cùng vui vẻ.

Ngay cả khi mọi người đang thư giãn trong chuyến đi, người lên lịch trình vẫn phải “trong ca trực”. Hơn một nửa số người lên kế hoạch tại Việt Nam kiểm tra điện thoại từ 6 lần trở lên mỗi ngày trong suốt chuyến đi để quản lý đặt chỗ, tra cứu đường đi và xử lý các vấn đề về hậu cần.

Cái giá của công việc lên kế hoạch

Trong khi đa số thành viên khi đi du lịch chọn cách giao phó quyền quyết định bằng câu nói quen thuộc "sao cũng được", thì người lên kế hoạch lại là người phải gánh chịu mọi trách nhiệm. Những lời phàn nàn cũng đổ dồn về một phía: số lần người lên kế hoạch cho biết họ bị phàn nàn cao hơn nhiều so với số lần các thành viên khác thừa nhận mình đã phàn nàn.

Trong đó, 3 câu phàn nàn phổ biến nhất mà họ phải hứng chịu: "Tôi có thể lên kế hoạch này tốt hơn đấy." (61,0%); "Cái này vượt quá ngân sách của tôi rồi." (52,8%); "Sao chúng ta không làm cái này thay vì cái đó?" (55,3%).

Nếu việc lên kế hoạch đòi hỏi công sức, thời gian và áp lực như một công việc chính thức, họ xứng đáng được trả bao nhiêu tiền thù lao?

Hơn 7/10 người lên kế hoạch tại Việt Nam tin rằng họ xứng đáng được trả từ 50 USD (~1,25 triệu VNĐ) trở lên cho mỗi giờ bỏ ra.

Với việc phần lớn người lên kế hoạch tại Việt Nam dành từ 10 đến 20 giờ để tổ chức một chuyến đi nhóm kéo dài một tuần, công sức lao động chưa được trả công này tương đương với 1.000 USD (~25 triệu VNĐ) trở lên.  Và đó mới chỉ là chi phí trước khi kỳ nghỉ thực sự bắt đầu.

Làm sao để "bù đắp" cho họ?

Những người lên kế hoạch vẫn tiếp tục gánh vác trọng trách vì họ muốn biến câu nói "Hôm nào đi đâu đó chơi đi" thành những kỷ niệm "Bạn có nhớ chuyến đi tuyệt vời đó không?". 71,7% người lên kế hoạch tại Việt Nam cho biết chuyến đi chỉ có thể bước ra khỏi "nhóm chat" là nhờ có họ. 77,4% tin rằng nhóm sẽ không thể có một chuyến đi trọn vẹn nếu thiếu người lên lịch trình.

Đã đến lúc trao cho những người lên kế hoạch du lịch tại Việt Nam sự công nhận mà họ xứng đáng.

Sau hàng giờ đồng hồ điều phối lịch trình, quản lý ngân sách (và cả “cái tôi” của từng thành viên), xử lý sự cố trước khi ai đó kịp nhận ra, và đứng ra chịu phàn nàn khi mọi chuyện không như ý, không có gì ngạc nhiên khi hơn 8/10 người lên kế hoạch du lịch tại Việt Nam tin rằng họ xứng đáng nhận được nhiều sự ghi nhận hơn cho tất cả những gì đã bỏ ra.

Đằng sau mỗi kỳ nghỉ đáng nhớ luôn có một người đã đầu tư thời gian, năng lượng và tâm trí để những người khác chỉ việc xách balo lên và đi.

Đã đến lúc chúng ta trao cho những người lên kế hoạch du lịch sự trân trọng xứng đáng, và gửi lời cảm ơn đến người bạn hoặc người thân trong gia đình — những người đã biến kỳ nghỉ thành hiện thực.

Kết quả nghiên cứu của Klook không chỉ mở ra góc nhìn mới về hành vi du lịch nhóm, mà còn cho thấy trải nghiệm đáng nhớ luôn bắt đầu từ những đóng góp âm thầm phía sau mỗi lịch trình. Khi ngành du lịch chuyển mạnh sang cá nhân hóa và lấy trải nghiệm làm trung tâm, việc ghi nhận vai trò của người lập kế hoạch không đơn thuần là một lời cảm ơn, mà còn là yếu tố góp phần xây dựng văn hóa du lịch văn minh, gắn kết và bền vững hơn trong khu vực cũng như trên phạm vi toàn cầu.

Dữ liệu bổ sung toàn cầu (Global data bank)

A. Chân dung người lên kế hoạch: 41,2% là nhóm "Tối ưu hóa" (săn ưu đãi, tối ưu lộ trình, hiệu quả) — cao gấp đôi so với 16,7% thuộc nhóm "Kiến trúc sư" (lập lịch trình chi tiết và bài bản).

B. Lý do người khác "đứng ngoài cuộc": 33,1% người không lên kế hoạch thừa nhận lý do lớn nhất họ không làm là vì... chắc chắn sẽ có người khác làm thay.

C. Tốn thời gian hơn một tuần làm việc: 52,5% người lên kế hoạch đồng ý rằng việc chuẩn bị cho chuyến đi ngốn nhiều thời gian hơn cả một tuần làm việc của họ.

D. Những cảm xúc lẫn lộn khó tả: 44,2% cảm thấy lên kế hoạch rất áp lực — tuy nhiên 74,1% thấy hào hứng, 70,6% thấy tự hào khi hoàn thành, 66,9% gắn bó cảm xúc với lịch trình, và 55,6% khẳng định vai trò này chính là tính cách đặc trưng của họ.

E. "Sao cũng được": 33,0% từng gặp phải bạn đồng hành từ chối ra quyết định bằng câu "Sao cũng được".