(Người Thành Thị  – Cosmolife.vn) Nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng AI gần như phổ biến, với 95% lập trình viên tại Đông Nam Á và Ấn Độ sử dụng AI hàng tuần. 87% lập trình viên đang nâng cấp kỹ năng để thích nghi với kỷ nguyên AI, cho thấy tín hiệu lạc quan mạnh mẽ dù việc tiếp cận đào tạo chính quy còn chưa đồng đều, đặc biệt tại Việt Nam. Các lập trình viên đang khai thác AI theo hướng thực tiễn, tập trung ưu tiên tốc độ và chất lượng công việc thay vì tự động hóa toàn bộ.

Một nghiên cứu mới do nền tảng du lịch số Agoda công bố hôm nay cho thấy việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong cộng đồng lập trình viên phần mềm tại Đông Nam Á và Ấn Độ đang ở mức cao, nhưng vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Các lập trình viên khai thác AI một cách thực tiễn để tăng tốc công việc mà vẫn đảm bảo chất lượng. Trong khi đó, các tổ chức đang đối mặt với thách thức trong việc thiết lập chính sách, quy trình và khung pháp lý để hỗ trợ giai đoạn phát triển tiếp theo của AI tại khu vực.

Dựa trên phản hồi chuyên môn từ cộng đồng lập trình viên tại Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Philippines, Singapore, Việt Nam và Ấn Độ, cùng với những góc nhìn từ các công ty hàng đầu khu vực như MoMo, Carousell, Omise và SCB 10X, báo cáo nêu bật ba phát hiện có liên quan mật thiết đến việc ứng dụng AI tại Đông Nam Á và Ấn Độ:

AI hiện đã phổ biến nhưng chưa hoàn thiện

Tại Đông Nam Á và Ấn Độ, AI đã trở thành người bạn hằng ngày trong công việc hàng ngày của lập trình viên. Có tới 95% lập trình viên cho biết họ sử dụng AI hàng tuần, và 56% luôn bật công cụ trợ lý AI khi làm việc. Năng suất là động lực chính thúc đẩy việc ứng dụng, với 80% tham gia khảo sát cho biết tốc độ và tự động hóa là động lực hàng đầu. Các kỹ sư cũng nhận thấy hiệu quả rõ rệt khi 37% tiết kiệm được từ 4 đến 6 giờ mỗi tuần nhờ AI.

Tuy nhiên, AI chủ yếu vẫn là công cụ hỗ trợ năng suất chứ chưa phải là đối tác sáng tạo. Chỉ 22% sử dụng AI để giải quyết các vấn đề mới, và chưa đến một nửa (43%) tin rằng AI có thể đạt hiệu suất tương đương kỹ sư tầm trung. Dù 94% dựa vào AI để tạo mã lệnh, tỷ lệ sử dụng giảm đáng kể ở các bước sau đó như viết tài liệu, kiểm thử và triển khai. Điều này cho thấy khoảng cách giữa việc sử dụng và độ tin cậy, nhấn mạnh nhu cầu cải thiện tính nhất quán và độ tin cậy của AI.      

Đáng chú ý, cộng đồng lập trình viên tại Việt Nam nổi bật với mức độ ứng dụng AI ở mọi bước của chu trình xây dựng và kiểm thử phần mềm. Có tới 94,3% sử dụng AI khi viết mã, 70% dùng viết tài liệu, và 62,9% áp dụng để kiểm tra mã. Người được khảo sát tại Việt Nam cũng thể hiện sự khác biệt trong cách tiếp cận đa công cụ AI, với 41% đã sử dụng Claude Code trong 6 tháng qua — tỷ lệ cao nhất trong tất cả các thị trường, vượt xa sự thống trị của Copilot và ChatGPT.

AI đang phát triển nhờ trách nhiệm

Việc giám sát và kiểm chứng xác thực ngày càng trở thành bước không thể thiếu trong quy trình làm việc hàng ngày với AI. 79% lập trình viên cho rằng kết quả đầu ra không nhất quán hoặc thiếu độ tin cậy là rào cản chính hạn chế việc sử dụng AI rộng rãi hơn. Để duy trì chất lượng, 67% xem xét toàn bộ mã do AI tạo ra trước khi hợp nhất, và 70% thường xuyên chỉnh sửa đầu ra để đảm bảo tính chính xác.

Các chính sách chính thức về AI vẫn còn hạn chế, chỉ một trong bốn nhóm hiện hoạt động dưới hướng dẫn AI chính thức. Tuy nhiên, độ tin cậy tiếp tục được cải thiện thông qua các quy trình đánh giá và xác minh do nhóm lập trình viên triển khai. Việc tập trung vào xác minh không làm giảm tốc độ đổi mới; ngược lại còn củng cố đổi mới, cho phép lập trình viên làm việc nhanh hơn mà vẫn đảm bảo được chất lượng cao. Phần lớn (72%) lập trình viên báo cáo AI mang lại hiệu quả rõ rệt về năng suất và chất lượng mã, khẳng định rằng sự giám sát của con người vẫn đóng vai trò trung tâm trong việc ứng dụng AI có trách nhiệm.

Trải nghiệm AI chưa đồng đều và có nguy cơ tạo ra khoảng cách

Khi việc ứng dụng AI đã gần như phổ biến, trọng tâm chuyển sang cách lập trình viên sử dụng AI một cách có trách nhiệm và hiệu quả. Phần lớn lập trình viên là người tự học, với 71% học qua hướng dẫn, dự án cá nhân hoặc cộng đồng trực tuyến, trong khi chỉ 28% được đào tạo bởi công ty. Khả năng tiếp cận các chương trình đào tạo chính quy cũng khác nhau giữa các thị trường: lập trình viên tại Singapore có khả năng được tham gia đào tạo AI chính quy cao gần gấp đôi so với tại Việt Nam.

Mặc dù còn tồn tại những khoảng cách nhất định, các lập trình viên vẫn đang chủ động phát triển bản thân. 87% đã điều chỉnh kế hoạch học tập hoặc công việc để tận dụng cơ hội từ AI, và 62% kỳ vọng AI sẽ mở rộng cơ hội nghề nghiệp, đặt nền móng cho năng lực dài hạn mạnh mẽ hơn trong khu vực. Sự phát triển mang tính tự định hướng này phản ánh một lực lượng lao động học nhanh hơn khả năng đào tạo của tổ chức - đầy tham vọng, thích thử nghiệm và ngày càng thành thạo AI.

Ông Idan Zalzberg, Giám đốc Công nghệ Agoda chia sẻ: “Trí tuệ nhân tạo đang định hình lại cách xây dựng, học hỏi và hợp tác của các lập trình viên tại Đông Nam Á và Ấn Độ. Những gì khởi đầu chỉ là một cách để tăng tốc các tác vụ như viết, kiểm thử hay gỡ lỗi mã, giờ đây đã trở thành sự chuyển dịch sâu rộng trong cách phần mềm được phát triển. Ngày nay, AI giúp các nhóm làm việc nhanh hơn, học hỏi liên tục và giải quyết vấn đề bằng những phương pháp mới.

Tại khu vực này, việc sử dụng AI đã phổ biến nhưng vẫn mức độ chưa đồng đều. Các lập trình viên tiếp cận AI một cách thực tế, họ ưu tiên tăng tốc công việc, duy trì chất lượng và thử nghiệm một cách có chủ đích , thay vì thay thế kỹ năng hay phán đoán của con người. Cơ hội thực sự nằm ở việc hỗ trợ sự trưởng thành từ gốc rễ thông qua các quy trình bài bản và thử nghiệm có trách nhiệm, để chuyển mức độ ứng dụng cao hiện nay thành thành năng lực nhất quán và bền vững.”

Nghiên cứu này được Agoda ủy quyền thực hiện và hợp tác cùng Macramé Consulting. Là một công ty công nghệ và du lịch số hàng đầu trong khu vực, Agoda cam kết nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ sư địa phương, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đầu tư vào các cộng đồng nơi công ty hoạt động. Thông qua việc chia sẻ những phát hiện này, Agoda mong muốn hỗ trợ các lập trình viên xây dựng kỹ năng và khung năng lực cần thiết để thúc đẩy khu vực phát triển thành “Thung lũng Silicon của châu Á”, nơi công nghệ tiên tiến song hành với tăng trưởng có trách nhiệm và hợp tác.