(Người Thành Thị  – Cosmolife.vn) Theo dữ liệu mới từ Báo cáo Du lịch & Bền vững 2026 phản ánh một xu hướng đáng chú ý tại châu Á – Thái Bình Dương: du khách đang cân nhắc khí hậu, mật độ du lịch và tác động môi trường trước mỗi hành trình. Không còn xem tính bền vững là lựa chọn mang tính biểu tượng, nhiều thế hệ bắt đầu chuyển dịch sang những hành vi cụ thể như tránh mùa cao điểm, ưu tiên lưu trú xanh và tìm kiếm các điểm đến yên tĩnh hơn. Qua đó cho thấy du khách Việt đang tái định hình cách nghỉ dưỡng dưới tác động của biến đổi khí hậu và áp lực quá tải du lịch.

Booking.com, một trong những nền tảng du lịch trực tuyến hàng đầu thế giới, vừa chính thức công bố Báo cáo Du lịch Bền vững thường niên lần thứ 11. Báo cáo đi sâu vào việc phân tích thái độ cũng như nhận thức của du khách về những tác động xã hội và môi trường của ngành du lịch.

Dựa trên kết quả khảo sát từ 32.500 du khách tại 35 thị trường, bao gồm cả Việt Nam, nghiên cứu năm nay cho thấy dù du lịch bền vững được coi trọng ở mọi thế hệ, nhưng mỗi độ tuổi lại có những cách thức riêng để hiện thực hóa giá trị này.

Đáng chú ý, có tới 96% du khách Việt Nam thuộc mọi lứa tuổi khẳng định du lịch bền vững là mục tiêu quan trọng hoặc rất quan trọng. Tất cả các nhóm thế hệ đều thể hiện nhận thức và ý định rõ ràng trong việc theo đuổi lối sống bền vững, đồng thời thực hiện các hành vi thực tế phản ánh đúng giá trị mà họ tin tưởng.

Du khách Việt thể hiện ý định mạnh mẽ đối với du lịch bền vững

Tính bền vững tiếp tục là yếu tố then chốt định hình ý định du lịch của các thế hệ người Việt. Phần lớn du khách thuộc thế hệ Gen X (91%), Millennials (94%) và Gen Z (88%) cho biết họ mong muốn đi du lịch bền vững hơn trong 12 tháng tới. Khi chuyển từ nhận thức sang hành động thực tế, du khách Việt đang dần biến lời nói thành những việc làm cụ thể:

Giảm thiểu rác thải: Gen X (49%), Millennials (58%) và Gen Z (53%) cho biết họ sẵn sàng thực hiện các hoạt động như tái chế, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần nhằm giảm lượng rác thải chung khi đi du lịch.

Ủng hộ doanh nghiệp địa phương: 39% Gen X, 40% Millennials và 35% Gen Z khẳng định sẽ ưu tiên mua sắm tại các cửa hàng địa phương và các đơn vị kinh doanh độc lập trong chuyến đi.

Lựa chọn cơ sở lưu trú bền vững: Thế hệ Gen X (35%), Millennials (35%) và Gen Z (37%) có kế hoạch nghỉ tại các cơ sở lưu trú đã được cấp chứng nhận về bền vững.

Cắt giảm tiêu thụ năng lượng: Gần một nửa số du khách Việt ở mỗi nhóm tuổi cho biết họ có ý định giảm lượng tiêu thụ năng lượng khi đi du lịch, chẳng hạn như tắt điều hòa và đèn khi không có trong phòng, cụ thể Gen X (45%), Millennials (48%) và Gen Z (43%).

Du khách Việt áp dụng nhiều phương thức khác nhau để du lịch bền vững hơn

Các cân nhắc về tính bền vững không chỉ ảnh hưởng đến hành vi của khách du lịch mà còn tác động đến việc lựa chọn nơi lưu trú. Điều này được thể hiện rõ nét qua những hành động thực tế, khi du khách Việt chủ động áp dụng các thói quen bền vững trong suốt hành trình của mình.

Hòa mình vào văn hóa bản địa: Gen X (37%), Millennials (42%) và Gen Z (47%) đã từng tham gia các tour du lịch hoặc hoạt động tìm hiểu, tương tác với người dân địa phương và các nền văn hóa bản địa.

Bảo tồn hệ sinh thái địa phương: Hơn một phần tư du khách thuộc thế hệ Gen X (34%), Millennials (38%) và Gen Z (40%) đã tham gia các hoạt động hoặc tour du lịch đóng góp vào việc bảo vệ sức khỏe môi trường và bảo tồn hệ sinh thái, động vật hoang dã tại địa phương.

Ưu tiên ẩm thực địa phương và theo mùa: 40% Gen X, 48% Millennials và 44% Gen Z ưu tiên lựa chọn các thực phẩm có nguồn gốc tại địa phương và theo mùa khi đi du lịch.

Sử dụng bình nước cá nhân: Thói quen uống nước bền vững đang được áp dụng rộng rãi với 35% Gen X, 37% Millennials và 43% Gen Z sử dụng bình nước có thể tái sử dụng.

Chi trả để bù đắp lượng khí thải hoặc ủng hộ SAF (Nhiên liệu Hàng không Bền vững): Cam kết tài chính cho các chuyến bay giảm thiểu tác động môi trường vẫn còn hạn chế, với 30% Gen X, 26% Millennials và 27% Gen Z đóng góp vào việc bù đắp carbon hoặc hỗ trợ SAF.

Thời tiết cực đoan: Mối lo ngại chung của mọi lứa tuổi

Thời tiết cực đoan đang trực tiếp định hình lại cách lựa chọn điểm đến và thời điểm du lịch, trở thành yếu tố cân nhắc hàng đầu của tất cả các nhóm tuổi. 82% du khách Việt Nam cho biết họ luôn xem xét các rủi ro về thời tiết cực đoan khi lựa chọn cả địa điểm lẫn thời gian khởi hành.

Bên cạnh đó, 81% khẳng định họ chủ động tránh các điểm đến vốn nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt, 73% cảm thấy căng thẳng do yếu tố thời tiết khi đặt chuyến đi và 71% cho rằng diễn biến thời tiết khó lường khiến họ gặp khó khăn trong việc quyết định thời điểm du lịch.

Đáng chú ý, gần ba phần năm du khách Việt (58%) cho biết đã từng hủy hoặc thay đổi kế hoạch du lịch trong 12 tháng qua do thời tiết cực đoan hoặc thiên tai (như nhiệt độ cao, bão, cháy rừng, lũ lụt,...). Hơn một nửa số người được khảo sát (52%) chia sẻ rằng một số điểm đến đã trở nên quá nóng để có thể ghé thăm vào thời điểm họ mong muốn, và 77% đã loại bỏ các địa danh khỏi danh sách mong muốn của mình sau khi tiếp nhận thông tin về thời tiết cực đoan hoặc thiên tai tại những nơi đó.

Tách khỏi đám đông, ưu tiên ý thức: Ưu tiên du lịch của người Việt đang thay đổi

Bên cạnh việc lưu trú tại các cơ sở có chứng nhận bền vững hay các hành vi quen thuộc như giảm thiểu rác thải, tiết kiệm năng lượng và tránh gây hại cho động vật hoang dã, du khách Việt Nam đang đưa ra những quyết định có ý thức hơn về việc đi đâu và đi khi nào. Điều này phản ánh một sự chuyển dịch rộng lớn hướng tới du lịch bền vững trong năm 2026.

Cụ thể, 40% du khách Việt ở các thế hệ cho biết họ có kế hoạch tránh những điểm du lịch quá tải, 35% dự định đi du lịch ngoài mùa cao điểm, trong khi một phần ba (31%) sẽ tìm kiếm các điểm đến có nhiệt độ mát mẻ hơn. Những con số này cho thấy nhận thức ngày càng tăng về cả tác động môi trường lẫn sự thoải mái cá nhân trong hành trình.

Trong số những người lựa chọn các điểm đến yên tĩnh hơn, 55% du khách Việt bày tỏ mong muốn không góp phần gây nên tình trạng quá tải du lịch (overtourism), và 63% những người lập kế hoạch đi ngoài mùa cao điểm muốn giảm bớt áp lực cho các điểm đến. Những dữ liệu này cho thấy du khách Việt ngày càng hiểu rõ hơn về tác động của việc du lịch đối với cộng đồng địa phương cũng như môi trường tự nhiên.

"Báo cáo Du lịch & Bền vững năm nay cho thấy du khách Việt Nam ở mọi thế hệ đang tìm ra những phương thức ý nghĩa để đi du lịch bền vững hơn. Điều này thể hiện qua những lựa chọn khi đang trên hành trình, những trải nghiệm văn hóa mà họ tìm kiếm, hay cách họ chủ động thay đổi kế hoạch để thích ứng với biến đổi khí hậu".

"Đó có thể là việc đóng góp vào con số 100 triệu đêm nghỉ tại các cơ sở lưu trú có chứng nhận bền vững trên nền tảng của chúng tôi trong năm 2025; là việc ưu tiên phương tiện công cộng, thuê xe điện để di chuyển; hay lựa chọn những điểm đến mát mẻ và yên tĩnh hơn," ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia của Booking.com tại Việt Nam cho biết.

“Với tư cách là đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực du lịch toàn cầu, chúng tôi mong muốn hỗ trợ cả du khách và các đối tác dễ dàng duy trì những lựa chọn bền vững này. Mục tiêu cuối cùng là để tất cả chúng ta có thể tiếp tục tận hưởng những giá trị tuyệt vời mà du lịch mang lại, đồng thời đảm bảo rằng các điểm đến sẽ luôn phát triển bền vững cho cả du khách lẫn người dân địa phương."

(*) Nghiên cứu này được Booking.com ủy quyền và thực hiện độc lập trên mẫu gồm 32.500 người trả lời tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ. Để tham gia khảo sát, các đối tượng phải từ 18 tuổi trở lên, đã đi du lịch ít nhất một lần trong 12 tháng qua, có kế hoạch đi du lịch trong năm 2026, đồng thời là người quyết định chính hoặc tham gia vào quá trình đưa ra quyết định cho chuyến đi của mình. Khảo sát được thực hiện trực tuyến trong tháng 1/2026. Độ tuổi cho từng thế hệ được quy định như sau: Gen Z 18–28 tuổi, Millennials 29–44 tuổi, Gen X 45–60 tuổi và Boomers trên 61 tuổi.