(Người Thành Thị  – Cosmolife.vn) Từ miền biên giới An Giang, Việt Nam đến sân khấu Ý tráng lệ, hành trình gần ba thập kỷ của nghệ nhân Lâm Ngọc Trân như một khúc hoan ca về ý chí, sáng tạo và khát vọng đưa văn hoá Việt chạm tới chuẩn mực nghệ thuật quốc tế. Chiếc bánh ba tầng mang chủ đề “Việt Nam – Đất nước gấm hoa” đã giúp chị giành cú đúp danh giá tại Cake Artist World Championship 2025, khiến hàng trăm khán giả quốc tế đứng dậy vỗ tay tán dương. Một thắng lợi không chỉ cho cá nhân nghệ nhân 44 tuổi mà còn là dấu mốc lịch sử của ngành ẩm thực Việt trên bản đồ thế giới.

Từ cô bé bán bánh tuổi 15 đến “Bàn Tay Tâm Tài” của nghệ thuật bánh Việt

Sinh năm 1981 tại Châu Đốc, An Giang, nơi bánh kem từng được xem là món quà xa xỉ, Lâm Ngọc Trân lớn lên với ký ức về những chiếc bánh sinh nhật mẹ tặng trong niềm hạnh phúc giản dị. Năm 15 tuổi, sau giờ học và tự ôn bài, chị lặng lẽ làm những mẻ bánh đầu tiên để bán vào cuối tuần. Không trường lớp, không thầy kèm cặp, chỉ có niềm say mê thuần khiết dành cho cái đẹp, chị để đôi tay tự dẫn lối, kiên trì từng lớp bột, từng lần thất bại.

“Nghĩ lại, tôi thấy mình đã đem cả tuổi thanh xuân gửi vào bột, bơ và những đường tạo hình đầu tiên”, chị nhẹ nhàng chia sẻ. Từ quyết tâm mang một chiếc bánh xinh xắn tới ngày sinh nhật người thân, chị đi suốt 29 năm để đưa bánh Việt trở thành biểu tượng văn hoá quốc gia trước bạn bè năm châu.

Nghệ thuật bánh thời điểm ấy tại Việt Nam gần như chưa có giảng viên chuyên sâu. Để tiến xa, chị tự mình vượt biên giới, học tại Canada, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan… tiếp thu kỹ thuật đương đại, từ bơ kem, fondant, piping, hoa đậu đến hoa gạo. Tuy nhiên, điều khó nhất – như chị tự nhận – “không phải là học ở nước ngoài, mà là trở về Việt Nam để biến đổi công thức sao cho phù hợp khí hậu và nguyên liệu bản địa”. Gần như phải làm lại từ con số 0, nhưng “động lực duy nhất giúp tôi vượt qua là được nhìn thấy thành phẩm cuối cùng – đứa con tinh thần sau bao giọt mồ hôi và sự bền bỉ”.

Một chiếc bánh – một dải đất hình chữ S

Cuộc thi Cake Artist World Championship 2025 do Liên đoàn Quốc tế Bánh ngọt, Kem lạnh và Chocolate (FIPGC) tổ chức hai năm một lần – được ví như “Olympic ngành bánh” – quy tụ các nghệ nhân hàng đầu từ 12 quốc gia có truyền thống mạnh về bánh như Mỹ, Anh, Đức, Ý, Hà Lan, Brazil… Tại Ý, chị mang đến tác phẩm “Việt Nam – Đất nước gấm hoa”, xây dựng trong 7 tháng với hàng trăm giờ thiết kế, thử nghiệm, mô phỏng chất liệu.

Nghệ nhân Lâm Ngọc Trân giành giải Nhất tại Cuộc thi Cake Artist World Championship 2025 do Liên đoàn Quốc tế Bánh ngọt, Kem lạnh và Chocolate (FIPGC) tổ chức tại Ý 

Bánh gồm ba tầng, tái hiện trọn vẹn hành trình cảm xúc về quê hương: tầng một là ruộng bậc thang Tây Bắc trong mùa vàng óng, người nông dân thong thả thổi sáo trên lưng trâu, một cô gái Việt duyên dáng trong tà áo dài trắng; tầng hai đưa người xem vào Phong Nha – Kẻ Bàng với thạch nhũ lấp lánh, cầu đá bắc qua hồ nước trong xanh và cảnh làng quê bình yên; tầng ba chạm đến Vịnh Hạ Long – nơi trời và biển hội tụ, thấp thoáng bóng chùa cổ và những cánh buồm đỏ thắm.

“Mỗi chiếc bánh là một tác phẩm độc bản. Kỹ thuật tạo nên linh hồn tác phẩm, còn nghệ thuật mang đến cảm xúc. Hai yếu tố ấy tồn tại để làm trọn vẹn lẫn nhau”, chị chia sẻ.

Điểm gây bất ngờ lớn nhất với hội đồng giám khảo là việc chị đưa bột gạo Việt Nam vào tạo hình, lấy cảm hứng từ nghệ thuật tò he dân gian: hoa sen, nhà ngói, cây cối, thậm chí cả những chi tiết nhỏ đều làm từ bột gạo. “Tôi muốn chứng minh rằng nguyên liệu quen thuộc của người Việt có thể trở thành chất liệu mới trong nghệ thuật bánh hiện đại”, chị nói. Phần hương vị dùng kem bơ caramel hạt dẻ, được chị thử nghiệm hàng chục lần để đạt độ cân bằng tinh tế giữa béo – ngọt – thơm, giúp giành giải Best Taste Cake (Chiếc bánh ngon nhất cuộc thi).

Tổng thể chiếc bánh vô địch thế giới về thiết kế và vị ngon nhất

“Khi nghe giải bánh ngon nhất gọi tên mình, tôi rất vui. Nhưng đến lúc họ đọc tiếp tên vô địch thế giới, tai tôi gần như ù đi. Vài giây sau, tôi bật khóc. Tôi không tin mình đã làm được”, chị nhớ lại trong xúc động.

Từ đấu trường Ý – khát vọng nâng tầm ẩm thực Việt trên bản đồ thế giới

Để chuẩn bị cho cuộc thi, chị gần như gác lại toàn bộ công việc thường nhật, học từ sáng tới 10 giờ đêm, rồi thức dậy sớm hoàn thiện từng khối tạo hình. Một người bạn đồng hành phụ trách hồ sơ và phần thạch nhũ giúp chị toàn tâm vào thiết kế chính. “Cuộc thi này không chỉ là của riêng mình, mà còn mang tầm vóc quốc gia”, chị khẳng định.

Chiến thắng tại Milan là kết quả của hành trình gần ba thập kỷ, khởi đầu từ cô gái tuổi 15 bán bánh cuối tuần, đến nghệ nhân quốc tế, nhà sáng lập Ngọc Trân Bakery (2003), rồi người thầy truyền cảm hứng cho hàng ngàn học viên tại Việt Nam, Mỹ, Úc, Singapore…

Không chỉ tạo hình nổi bật, chị còn đi tiên phong trong chiến lược “đưa văn hoá Việt vào trải nghiệm ẩm thực toàn cầu”. Từ năm 2019–2024, chị liên tục giành giải thưởng quốc tế tại Philippines, Anh, Úc, Indonesia, Singapore… Trong khuynh hướng “Brand Humanity” – thương hiệu mang giá trị nhân văn – nghệ thuật bánh của chị được giới chuyên môn đánh giá cao ở khả năng dẫn chuyện bằng cảm xúc, tôn vinh văn hóa thông qua hương vị.

Xu hướng ẩm thực và du lịch trải nghiệm 2025–2030 cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ sang “sản phẩm thủ công mang bản sắc vùng miền”, “ẩm thực kể chuyện văn hóa”, “du lịch ẩm thực cao cấp”. Thành tích của chị Trân mở ra cơ hội để thương hiệu bánh Việt tham gia sâu hơn vào các chuỗi khách sạn – resort 5 sao, sự kiện quốc tế, dịch vụ tiệc cưới nghệ thuật và books ảnh ẩm thực.

“Chiếc bánh không chỉ để dự thi, mà là lời tri ân gửi đến thiên nhiên, văn hóa và con người Việt Nam. Tôi muốn bất cứ ai nhìn vào cũng thấy một Việt Nam đẹp, đa dạng và tự hào”, chị nói.

Khép lại hành trình, mở ra sứ mệnh mới

Ở tuổi 44, thay vì dừng lại sau ngôi vô địch, nghệ nhân Lâm Ngọc Trân chuẩn bị xuất bản sách làm bánh vào tháng 3/2026, nơi kỹ thuật làm bánh được lồng ghép cùng câu chuyện văn hoá ẩm thực trong từng lớp bánh. Trên nền tảng số, kênh YouTube Ngọc Trân Flower Cake và Facebook cá nhân của chị trở thành “ngôi nhà chung” của cộng đồng yêu nghệ thuật bánh, nơi người trẻ tìm thấy cảm hứng, kiến thức và cơ hội vươn xa.

“Nghề bánh không chỉ là công việc, mà là cách tôi viết nên câu chuyện của mình”, chị chia sẻ. “Điều quan trọng nhất không phải là khéo tay từ đầu, mà là đam mê. Có đam mê, người thợ sẽ tự tìm tòi, học hỏi và đẹp lên từng ngày”.

Nghệ nhân Lâm Ngọc Trân – “Bàn Tay Tâm Tài 2025” và hành trình gần 30 năm đưa nghệ thuật bánh Việt vươn ra thế giới

Gần ba thập kỷ, chị dành trọn đời mình cho bột bơ, cho nghệ thuật và cho những lớp học truyền nghề. Trong từng cánh hoa bơ mềm mại, từng tầng bánh tái hiện dải đất hình chữ S, người ta thấy hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam kiên cường – khởi đầu từ giấc mơ tuổi 15 và biến nó thành niềm kiêu hãnh của cả một dân tộc.

Lâm Ngọc Trân – nữ nghệ nhân từ An Giang, Việt Nam giành ngôi vô địch thế giới ngành bánh tại Ý năm 2025. Một câu chuyện không chỉ về chiến thắng, mà về hành trình nâng tầm văn hóa ẩm thực Việt bằng đôi “Bàn Tay Tâm Tài” và trái tim yêu nghề không ngơi nghỉ.